Jak wyglądały spotkania czytelnicze dla młodzieży w ramach projektu Książkotok

W 2024 roku w ramach stypendium artystycznego m. st. Warszawy zrealizowałam projekt Książkotok, którego głównym elementem były zajęcia czytelnicze dla młodszej młodzieży łączące w sobie ideę dyskusyjnego klubu książki z działaniami twórczymi, skierowane do czytelników i czytelniczek w wieku 10–12 lat.

Co się działo na spotkaniach – relacja

Najwięcej spotkań – 16 – odbyło się w Bibliotece dla Dzieci i Młodzieży nr 37 przy ul. Kłobuckiej na Ursynowie. Rozmawialiśmy m.in. o Preskocie Katherine Applegate, Przyjaciel Północy Ilony Wiśniewskiej stał się punktem wyjścia do tworzenia własnego artykułu dla svalbardzkiej gazety, a Milion dobrych uczynków Arnfinna Koleruda – do rozmowy o tym, ile kosztują różne obiekty w mieście. Czytaliśmy komiks (Fake news Elise Gravel), książkę paragrafową (Twoja misja: Leonardo da Vinci Emmanuelle Kecir-Lepetit) i rozmowy z prawdziwymi osobami (Jedno oko na Maroko Tomasza Kwaśniewskiego i Anny Bedyńskiej). Rozmowom towarzyszyły zabawy we wspólne układanie prostych historii, odgrywanie scenek inspirowanych czytaną książką i wiele działań plastycznych.

Zajęcia w Bibliotece dla Dzieci i Młodzieży nr 37/ fot. Magda Majewska

Zajęcia w Bibliotece dla Dzieci i Młodzieży nr 37 / fot. Biblioteka na Kłobuckiej

*

Drugi cykl spotkań odbywał się w Międzypokoleniowym Miejscu Spotkań przy Skwerze Ormiańskim na warszawskiej Sadybie. Większości omawianych pozycji poświęciliśmy dwa spotkania – na pierwszym wspólnie czytaliśmy początek książki, na drugie młodzi ludzie przychodzili już po lekturze całości. W tej grupie były osoby. które bardzo lubiły powieści kryminalne, dlatego zaproponowałam spotkania wokół odwołującej się do klasycznej powieści kryminalnej książki Robin Stevens Zbrodnia nie przystoi damie, a także sensacyjnej historii inspirowanej sztuką, czyli Przekrętu na Van Gogha Derona R. Hicksa. Wędrowaliśmy też jednak w zupełnie inne kierunki, sięgając m.in. po obyczajową duńską powieść Koń, koń, tygrys, tygrys czy autorską książkę szwedzkiej pisarki i malarki Sary Lundberg Ten ptak, co mieszka we mnie, leci, dokąd chce. Sporo czasu poświęciliśmy też ulubionym książkom uczestniczek i uczestników, nie tylko na spotkaniu otwierającym, jak w pozostałych grupach. Aktywności plastyczne, które proponowałam, czasem były odrębnym elementem spotkań, a czasem pomagały w skupieniu podczas głośnej lektury.

Zajęcia w Międzypokoleniowym Miejscu Spotkań przy Skwerze Ormiańskim / fot. Magda Majewska

*

Ostatni cykl zajęć prowadziłam w drugim półroczu w Bibliotece „Piątce” przy Grójeckiej 109 na Ochocie. Te spotkania jako jedyne odbywały się w sobotę i część osób uczestniczących sygnalizowała, że tylko taki termin pozwala im brać w nich udział. Był to też najkrótszy cykl – obejmował 6 spotkań – i w wypowiedziach młodych czytelników i czytelniczek wyraźnie wybrzmiało, że to zbyt mało. Ta grupa była również najmłodsza spośród tych, które spotykały się w ramach projektu Książkotok – zdecydowanie więcej niż gdzie indziej było tu osób w wieku 10 lat – ale ogromnie rozczytana i chętna do rozmowy.

Zajęcia w Bibliotece dla Dzieci i Młodzieży nr 5 / fot. Magda Majewska

*

Zobacz także:

Książkowe rekomendacje dla tweensów

Seria rozmów z ekspertkami: Martą Chrościcką, Martą Jankowską, Martą Todys, Zosią Gwardyś, Olgą Kromuszczyńską

Jak zorganizować młody klub czytelniczy? Wskazówki

*

Na czym polegał projekt KSIĄŻKOTOK?

Książkotok to cykl spotkań łączących w sobie ideę dyskusyjnego klubu książki z działaniami twórczymi, skierowany do czytelników i czytelniczek w wieku 10–12 lat. To grupa zaliczająca się do kategorii tzw. tweensów, czyli osób pomiędzy późnym dzieciństwem a dojrzewaniem. Jak na łamach portalu wiedzy towarzyszącemu czasopismu „Kosmos dla dziewczynek” pisze psycholożka Agnieszka Wojnarowska: „tweensy powoli oddalają się od rodziców i zbliżają do rówieśników. Zaczynają mieć swoje zdanie w różnych sprawach i domagają się, by je uwzględniać”. Jednak szkoła czy instytucje kultury nie zawsze widzą te potrzeby.

Jednocześnie osoby w tym wieku często aspirują już do polecanej w mediach społecznościowych, przeżywającej obecnie boom literatury young adult, skierowanej zwykle do wyraźnie starszych czytelniczek i czytelników. Wartościowe książki poruszające ważne tematy w dostosowany do wieku tweensów sposób często umykają ich uwadze. Książkotok to pomysł, by odpowiedzieć na charakterystyczne dla tego wieku potrzeby, sięgając po takie właśnie książki.

Zajęcia czytelnicze dla młodszej młodzieży były najważniejszym elementem projektu. Jednak obejmował on też przygotowanie serii rozmów z ekspertkami na temat wyzwań związanych z czytelnictwem w tej grupie wiekowej, a także listy rekomendacji dotyczących konkretnych tytułów, które mają szansę być interesującą i wartościową lekturą dla tweensów. Stworzyłam też wskazówki dotyczące samodzielnej organizacji tego rodzaju grup czytelniczych.

Projekt Książkotok był współfinansowany ze środków otrzymanych od m.st. Warszawy i został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego m.st. Warszawy.